Atlas Skał i Diagram QAPF Streckeisena

Petrografia & Petrologia Magmowa

Diagram QAPF Streckeisena i Klasyfikacja Skał

Poznaj akademicki podział skał magmowych oparty na zawartości kwarcu (Q), skaleni alkalicznych (A) i plagioklazów (P). Klikaj na pola diagramu, aby filtrować skały i dowiedzieć się, gdzie w Polsce można zobaczyć ich naturalne odsłonięcia.

Interaktywny Trójkąt QAP (Kwarc – Skaleń alkaliczny – Plagioklaz)

Kliknij pole diagramu, aby podświetlić definicję i skały występujące w danym polu

Pole 3 (Granit) Q: 20-60%

Granit (sensu stricto) / Riolit

Klasyczna kwaśna skała magmowa z udziałem kwarcu (20–60%), skaleni alkalicznych (ortoklaz, mikroklin) oraz kwaśnych plagioklazów. Odpowiednikiem wylewnym jest riolit (porfir).

Główne występowanie w Polsce:

Masyw Strzegom-Sobótka (Strzegom, Borów), Masyw Karkonoszy, Tatry Wysokie.

Zasada klasyfikacji Streckeisena:

Diagram stosuje się dla skał zawierających mniej niż 90% minerałów ciemnych (M < 90%). Zawartości kwarcu (Q), skalenia alkalicznego (A) i plagioklazu (P) przelicza się na sumę 100% (Q + A + P = 100%).

Katalog Skał Polski i Świata

Skały magmowe, osadowe i metamorficzne z opisami petrograficznymi

Wszystkie (7) Magmowe (Głębinowe & Wylewne) Osadowe (Okruchowe & Węglanowe) Metamorficzne (Krystaliczne)

Andezyt

magmowa wylewna (wulkaniczna)

magmowa

Obojętna skała wulkaniczna. Góra Wdżar w Pieninach to jedyne w Polsce odsłonięcie andezytów z widocznymi anomaliami magnetycznymi.

Składniki główne: Plagioklaz pośredni (andezyt, oligoklaz), pirokseny (augit, hipersten), hornblenda, biotyt

Tekstura / Struktura: Porfirowa z fenokryształami plagioklazów i amfiboli / Afanitowa, ciasto mikrolityczne

Diagram QAPF: Pole 9/10 (Andezyt)

Kod TAS: O2

Lokalizacje: Pieniny (Góra Wdżar k. Kluszkowców, Szczawnica, Bryjarka) – intruzje andezytowe z anomalią magnetyczną.

Gęstość: 2.7 g/cm³ Pokaż na mapie

Bazalt

magmowa wylewna (wulkaniczna)

magmowa

Najpospolitsza skała wulkaniczna na Ziemi. W Polsce neogeńskie bazaltoidy tworzą spektakularne stożki i czopy wulkaniczne na Dolnym Śląsku.

Składniki główne: Plagioklaz zasadowy (labrador/bytownit), piroksen (augit), ciasto skalne (często ze szkliwem)

Tekstura / Struktura: Masywna, często porfirowa z widocznymi fenokryształami oliwinu ("bomby oliwinowe") / Skrytokrystaliczna, afanitowa, cios słupowy (kolumnowy)

Diagram QAPF: Pole 10 (Bazalt)

Kod TAS: B

Lokalizacje: Kraina Wygasłych Wulkanów (Ostrzyca Proboszczowicka, Wilcza Góra, Czartowska Skała), Męcinka, Lubań.

Gęstość: 3 g/cm³ Pokaż na mapie

Gabro

magmowa głębinowa (plutoniczna)

magmowa

Zasadowa skała głębinowa wchodząca w skład paleozoicznych ofiolitów sudeckich (dawne dno oceaniczne).

Składniki główne: Plagioklaz zasadowy (labrador, bytownit: >50% An), klinopirokseny (augit, diallag)

Tekstura / Struktura: Masywna, zbita, bezkierunkowa / Jawnokrystaliczna, średnio- do grubokrystalicznej, gabroidowa

Diagram QAPF: Pole 10 (Gabro / Dioryt)

Lokalizacje: Masyw Ślęży (Sobótka, Chwałków), Nowa Ruda (Słupiec - Masyw Gabrowy Nowej Rudy), Braszowice k. Ząbkowic Śl.

Gęstość: 2.95 g/cm³ Pokaż na mapie

Granit

magmowa głębinowa (plutoniczna)

magmowa

Najpospolitsza skała głębinowa kontynentów. Podstawowy surowiec kamieniarski i budowlany w Polsce.

Składniki główne: Kwarc (20-60%), skaleń alkaliczny / potasowy (ortoklaz, mikroklin, pertyt: 35-90%), plagioklaz kwaśny (oligoklaz, albit: 10-65%)

Tekstura / Struktura: Masywna, bezkierunkowa, czasami porfirowata (z dużymi fenokryształami skalenia) / Jawnokrystaliczna, średnio- lub grubokrystaliczna

Diagram QAPF: Pole 3 (Granit)

Lokalizacje: Masyw Strzegom-Sobótka (Strzegom, Borów), Masyw Karkonoszy (Szklarska Poręba), Masyw Strzeliński, Tatry Wysokie.

Gęstość: 2.65 g/cm³ Pokaż na mapie

Granodioryt

magmowa głębinowa (plutoniczna)

magmowa

Skała głębinowa o przewadze plagioklazu nad skaleniem potasowym. Bardzo odporna na wietrzenie.

Składniki główne: Plagioklaz (65-90% skaleni), kwarc (20-60%), skaleń potasowy (10-35% skaleni)

Tekstura / Struktura: Masywna, bezkierunkowa / Jawnokrystaliczna, średnioziarnista

Diagram QAPF: Pole 4 (Granodioryt)

Lokalizacje: Masyw Kłodzko-Złoty Stok, Masyw Strzegom-Sobótka, intruzje w Tatrach Zachodnich.

Gęstość: 2.72 g/cm³ Pokaż na mapie

Melafir (Paleobazalt)

magmowa wylewna (paleowulkanit)

magmowa

Zmieniona skała wulkaniczna permu. Macierzysta skała dla najsłynniejszych polskich agatów i ametystów.

Składniki główne: Plagioklazy, augit, wtórne minerały: chloryt, kalcyt, chalcedon, kwarc, zeolity

Tekstura / Struktura: Migdałowcowa (pustki pogazowe wypełnione agatami, ametystem i kalcytem) / Porfirowa lub afanitowa

Diagram QAPF: Pole 10 (Paleobazaltoid)

Kod TAS: B

Lokalizacje: Góry Kamienne (Sokołowsko, Głuszyca, Rybnica Leśna), Rudno k. Krzeszowic, Nowy Kościół, Lubiechowa.

Gęstość: 2.8 g/cm³ Pokaż na mapie

Riolit (Porfir)

magmowa wylewna (wulkaniczna)

magmowa

Wylewny odpowiednik granitu. W Organach Wielisławskich tworzy spektakularny cios słupowy przypominający piszczałki organów.

Składniki główne: Kwarc, skaleń potasowy (sanidyn, ortoklaz), kwaśny plagioklaz w szkliskiem lub mikrokrystalicznym cieście

Tekstura / Struktura: Porfirowa z dużymi fenokryształami kwarcu („kwarc dymny”) i skalenia różowego / Fluidalna (pasowa), afanitowa

Diagram QAPF: Pole 3 (Riolit)

Kod TAS: R

Lokalizacje: Kraina Wygasłych Wulkanów (Organy Wielisławskie k. Świerzawy - cios słupowy riolitów), Miękinia k. Krzeszowic.

Gęstość: 2.5 g/cm³ Pokaż na mapie